Zainteresowa\u0142o mnie przeci\u0119cie krytyki z obszaru teorii post-pracy (obejmuj\u0105cych namys\u0142 nad potencjalnymi formami reorganizacji spo\u0142ecze\u0144stw w kontek\u015bcie form i zakresu pracy zarobkowej) z projektami urbanistycznymi oraz architektonicznymi, kt\u00f3re w za\u0142o\u017ceniu mia\u0142y wychodzi\u0107 naprzeciw spo\u0142ecznym potrzebom wprowadzania usprawnie\u0144 w obszarze pracy domowej. Obraz ten jest zbiorem scenek ilustruj\u0105cych r\u00f3\u017cne historyczne rozwi\u0105zania. Punkt wyj\u015bcia dla tego obrazu stanowi\u0142y projekty uk\u0142ad\u00f3w mieszkalnych, kt\u00f3re mia\u0142y na celu wspieranie reorganizacji i\/lub zmniejszenie ilo\u015bci nieodp\u0142atnej pracy domowej kobiet w rozwini\u0119tej globalnej P\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy przyk\u0142ad stanowi jednorodzinny domek na przedmie\u015bciach z lat 50., wyposa\u017cony w najnowsze cuda techniki: piekarniki, mikrofal\u00f3wki czy pralki. Jak wskazuje historyczka architektury Dolores Hayden, idea\u0142 domu zast\u0105pi\u0142 w zbiorowej wyobra\u017ani amerykan\u00f3w idealne miasto, b\u0119d\u0105ce dotychczasowym punktem odniesienia, je\u015bli chodzi o przestrzenne reprezentacje idea\u0142u dobrego \u017cycia. \u00d3wczesne reklamy sprz\u0119tu AGD rozwijaj\u0105 specyficzn\u0105 techno-fantazj\u0119, wedle kt\u00f3rej nowoczesne urz\u0105dzenia domowe ratuj\u0105 kobiety od codziennego znoju i har\u00f3wki, przeistaczaj\u0105c dotychczasowe obowi\u0105zki w satysfakcjonuj\u0105ce i lekkie zaj\u0119cia. St\u0105d elegancka gospodyni domowa zasuwaj\u0105ca na wrotkach, aby zd\u0105\u017cy\u0107 na czas, zanim m\u0105\u017c powr\u00f3ci z pracy.<\/p>\n\n\n\n
Diametralnie odmienn\u0105 wizj\u0119 przestrzeni mieszkalnej stanowi\u0142y pierwsze kawalerki, zasadniczo projektowane z my\u015bl\u0105 o potrzebach m\u0142odych, zamo\u017cnych i niezam\u0119\u017cnych m\u0119\u017cczyzn. O uk\u0142adach i sposobach zagospodarowywania tych mieszka\u0144 wiele m\u00f3wi\u0105 pierwsze numery czasopisma Playboy. Co znamienne, kuchnia zosta\u0142a z tej przestrzeni niemal ca\u0142kowicie wyrugowana, a jej nik\u0142\u0105 namiastk\u0119 stanowi\u0142 barek, przy kt\u00f3rym kawaler m\u00f3g\u0142 popisywa\u0107 si\u0119 przed zaproszonymi dziewczynami umiej\u0119tno\u015bci\u0105 przygotowywania efektownych drink\u00f3w. Centraln\u0105 i najistotniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 umeblowania stanowi\u0142o oczywi\u015bcie roz\u0142o\u017cyste \u0142\u00f3\u017cko.<\/p>\n\n\n\n
W p\u00f3\u017anych latach 60. zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 bardziej spektakularne i futurystyczne pomys\u0142y organizowania przestrzeni domowej (jak ten przeszklony dom w prawym g\u00f3rnym rogu). Projekty mebli w nurcie designu spekulatywnego przypominaj\u0105ce kosmiczne mieszkanie z kresk\u00f3wki Jetsonowie opanowa\u0142y zbiorow\u0105 wyobra\u017ani\u0119 ameryka\u0144skiej klasy \u015bredniej. Nadal jednak, pomimo pozornie nowoczesnego wygl\u0105du tworzone by\u0142y jako wyizolowane ze spo\u0142ecznego kontekstu, samodzielne kom\u00f3rki s\u0142u\u017c\u0105ce przede wszystkim do celebrowania zintensyfikowanej konsumpcji.<\/p>\n\n\n\n
Pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaskakuj\u0105ce, prawdziwie nowatorskie wizje, kt\u00f3re jednak nie przetrwa\u0142y pr\u00f3by czasu. Wynalazczyni Francis Gabe, kt\u00f3r\u0105 sportretowa\u0142am we wn\u0119trzu jej domu pod parasolem, zaprojektowa\u0142a i samodzielnie wykona\u0142a samoczyszcz\u0105cy si\u0119 dom. Gabe by\u0142a in\u017cynierk\u0105, kt\u00f3ra po rozwodzie postanowi\u0142a na zawsze wyeliminowa\u0107 ze swojego \u017cycia uci\u0105\u017cliw\u0105 prac\u0119 domow\u0105. Wprowadzi\u0142a do swojego domu rozmaite systemy usprawnie\u0144: naczynia my\u0142y si\u0119 same, a nast\u0119pnie by\u0142y transportowane do szafek. Na suficie zamontowany zosta\u0142 zraszacz, kt\u00f3ry skrapla\u0142 powierzchnie wod\u0105 z detergentem, a nast\u0119pnie czyst\u0105 wod\u0105 (wszystkie tapicerki w mieszkaniu Francis Gabe by\u0142y wykonane z wodoodpornych tkanin). Kiedy Gabe pytano o \u017ar\u00f3d\u0142o jej motywacji do wymy\u015blenia i wcielenia w \u017cycie tak rozbudowanego systemu, zawsze odpowiada\u0142a, \u017ce \u017cycie jest za kr\u00f3tkie, \u017ceby marnowa\u0107 je na sprz\u0105tanie.<\/p>\n\n\n\n
Centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obrazu stanowi\u0105 dwie m\u0119skie postaci, uczestnicy tytu\u0142owej Debaty Kuchennej: Richard Nixon oraz Nikita Chruszczow. Ten termin przyj\u0105\u0142 si\u0119 na okre\u015blenie burzliwej wymiany pogl\u0105d\u00f3w na temat urz\u0105dzania mieszka\u0144 pomi\u0119dzy tymi dwoma przedstawicielami pa\u0144stw, bardzo z reszt\u0105 reprezentatywnej dla zimnowojennych napi\u0119\u0107. W Moskwie 1958 roku zorganizowano wystaw\u0119 maj\u0105c\u0105 zaprezentowa\u0107 najnowsze sprz\u0119ty AGD produkcji ameryka\u0144skiej, s\u0142u\u017c\u0105ce usprawnieniu pracy domowej. Chruszczow, po obejrzeniu makiety ameryka\u0144skiej kuchni zacz\u0105\u0142 szydzi\u0107 z postawy amerykan\u00f3w, kt\u00f3rzy wed\u0142ug niego fetyszyzuj\u0105 kiepskiej jako\u015bci i trwa\u0142o\u015bci towary konsumpcyjne. Nixon k\u0142ad\u0142 nacisk na warto\u015bci takie, jak indywidualizm i rozbudowane mo\u017cliwo\u015bci podejmowania wybor\u00f3w konsumenckich. W moim odczuciu to wydarzenie nie tylko ilustruje konfrontacj\u0119 dw\u00f3ch antagonistycznych wizji modeli spo\u0142ecznych. Dla mnie debata kuchenna stanowi r\u00f3wnie\u017c opowie\u015b\u0107 o tym, na czym mo\u017ce polega\u0107 polityczny wymiar przestrzeni domowej.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
I was interested in the intersection of critiques from post-work theory (which reflects on potential forms of reorganizing societies in relation to the forms and scope of paid labor) with urban and architectural projects that were intended to address social needs by introducing efficiencies in the realm of housework. This image is a collection of […]<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":17379,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[356],"tags":[221],"ppma_author":[355],"acf":{"photo_gallery":{"galeria":[[]],"galeria_events":[[],[]]}},"authors":[{"term_id":355,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"katarzyna-wyszkowska","display_name":"Katarzyna Wyszkowska","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"","first_name":"","description":"Katarzyna Wyszkowska (born 1994, Tuch\u00f3w, Poland) is an artist living and working in Krakow. She graduated from the Academy of Fine Arts in Krakow: the Faculty of Conservation and Restoration of Works of Art (2013\u20132019) and the Faculty of Painting (2018\u20132021). Since 2022, she has been a doctoral candidate at the Academy\u2019s Doctoral School."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17378"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17382,"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17378\/revisions\/17382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17378"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ufoart.gallery\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=17378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}