Zainteresowało mnie przecięcie krytyki z obszaru teorii post-pracy (obejmujących namysł nad potencjalnymi formami reorganizacji społeczeństw w kontekście form i zakresu pracy zarobkowej) z projektami urbanistycznymi oraz architektonicznymi, które w założeniu miały wychodzić naprzeciw społecznym potrzebom wprowadzania usprawnień w obszarze pracy domowej. Obraz ten jest zbiorem scenek ilustrujących różne historyczne rozwiązania. Punkt wyjścia dla tego obrazu stanowiły projekty układów mieszkalnych, które miały na celu wspieranie reorganizacji i/lub zmniejszenie ilości nieodpłatnej pracy domowej kobiet w rozwiniętej globalnej Północy.

Pierwszy przykład stanowi jednorodzinny domek na przedmieściach z lat 50., wyposażony w najnowsze cuda techniki: piekarniki, mikrofalówki czy pralki. Jak wskazuje historyczka architektury Dolores Hayden, ideał domu zastąpił w zbiorowej wyobraźni amerykanów idealne miasto, będące dotychczasowym punktem odniesienia, jeśli chodzi o przestrzenne reprezentacje ideału dobrego życia. Ówczesne reklamy sprzętu AGD rozwijają specyficzną techno-fantazję, wedle której nowoczesne urządzenia domowe ratują kobiety od codziennego znoju i harówki, przeistaczając dotychczasowe obowiązki w satysfakcjonujące i lekkie zajęcia. Stąd elegancka gospodyni domowa zasuwająca na wrotkach, aby zdążyć na czas, zanim mąż powróci z pracy.

Diametralnie odmienną wizję przestrzeni mieszkalnej stanowiły pierwsze kawalerki, zasadniczo projektowane z myślą o potrzebach młodych, zamożnych i niezamężnych mężczyzn. O układach i sposobach zagospodarowywania tych mieszkań wiele mówią pierwsze numery czasopisma Playboy. Co znamienne, kuchnia została z tej przestrzeni niemal całkowicie wyrugowana, a jej nikłą namiastkę stanowił barek, przy którym kawaler mógł popisywać się przed zaproszonymi dziewczynami umiejętnością przygotowywania efektownych drinków. Centralną i najistotniejszą część umeblowania stanowiło oczywiście rozłożyste łóżko.

W późnych latach 60. zaczęły pojawiać się bardziej spektakularne i futurystyczne pomysły organizowania przestrzeni domowej (jak ten przeszklony dom w prawym górnym rogu). Projekty mebli w nurcie designu spekulatywnego przypominające kosmiczne mieszkanie z kreskówki Jetsonowie opanowały zbiorową wyobraźnię amerykańskiej klasy średniej. Nadal jednak, pomimo pozornie nowoczesnego wyglądu tworzone były jako wyizolowane ze społecznego kontekstu, samodzielne komórki służące przede wszystkim do celebrowania zintensyfikowanej konsumpcji.

Pojawiały się również zaskakujące, prawdziwie nowatorskie wizje, które jednak nie przetrwały próby czasu. Wynalazczyni Francis Gabe, którą sportretowałam we wnętrzu jej domu pod parasolem, zaprojektowała i samodzielnie wykonała samoczyszczący się dom. Gabe była inżynierką, która po rozwodzie postanowiła na zawsze wyeliminować ze swojego życia uciążliwą pracę domową. Wprowadziła do swojego domu rozmaite systemy usprawnień: naczynia myły się same, a następnie były transportowane do szafek. Na suficie zamontowany został zraszacz, który skraplał powierzchnie wodą z detergentem, a następnie czystą wodą (wszystkie tapicerki w mieszkaniu Francis Gabe były wykonane z wodoodpornych tkanin). Kiedy Gabe pytano o źródło jej motywacji do wymyślenia i wcielenia w życie tak rozbudowanego systemu, zawsze odpowiadała, że życie jest za krótkie, żeby marnować je na sprzątanie.

Centralną część obrazu stanowią dwie męskie postaci, uczestnicy tytułowej Debaty Kuchennej: Richard Nixon oraz Nikita Chruszczow. Ten termin przyjął się na określenie burzliwej wymiany poglądów na temat urządzania mieszkań pomiędzy tymi dwoma przedstawicielami państw, bardzo z resztą reprezentatywnej dla zimnowojennych napięć. W Moskwie 1958 roku zorganizowano wystawę mającą zaprezentować najnowsze sprzęty AGD produkcji amerykańskiej, służące usprawnieniu pracy domowej. Chruszczow, po obejrzeniu makiety amerykańskiej kuchni zaczął szydzić z postawy amerykanów, którzy według niego fetyszyzują kiepskiej jakości i trwałości towary konsumpcyjne. Nixon kładł nacisk na wartości takie, jak indywidualizm i rozbudowane możliwości podejmowania wyborów konsumenckich. W moim odczuciu to wydarzenie nie tylko ilustruje konfrontację dwóch antagonistycznych wizji modeli społecznych. Dla mnie debata kuchenna stanowi również opowieść o tym, na czym może polegać polityczny wymiar przestrzeni domowej.